Preposition of place буюу Байршил заасан угтвар үгс

• Байршил заасан угтвар үгсийг ямарваа нэг зүйл, хэн нэгэн хаана байгаа талаар ярихад ашиглана. 
• at - д,т цаг, тодорхой байршил

   Bob is at the zoo. Боб зоо паркад байна.

• on -дээр өдөр, гараг    

 Your book is on  the table.  Чиний ном ширээн дээр байна.

• in - дотор сар, жил, улс     

    jim's present is in that box. Жимийн бэлэг тэр хайрцганд байна.

• over -дээр 

   there is a bird over the sky.  Шувуу тэнгэр дээр байна.

• under- доор 

    the cat is under the bed.    Муур орон доор байна.

• in front of- урд 

 our car is in front of our house.  Манай машин байшингийн урд байна.

• behind -ард  

   the rabbit is behind that tree. Туулай тэр модны ард байна.

• next to -хажууд 

  peter's next to me. Петер миний хажууд байна.

• near -ойр, ойролцоо    

   there is a park near the school.  Сургуулийн ойролцоо парк байдаг.

• between -хооронд

Tom is between Jack and Sarah. Жейк болон Сара хоёрын дунд Том байна.

• opposite to -эсрэг талд         

Lisa is opposite to the road.  Лиза замын эсрэг талд байна.

This,That -These,Those Заах төлөөний үгс

This-энэ               That-тэр
These-эдгээр            Those-тэдгээр

• Эдгээр заах төлөөний үгсийг ямар нэг юм хэн нэгэнд  ойр болон хол байгаа зүйлийн тухай заан онцлон ярихад ашиглана.
• ямар нэг зүйл эсвэл хэн нэгэн ойр байгаа тохиолдолд ганц тоон дээр--this харин олон тоон дээр--these ашиглана.  

жишээ нь: 

       This is my pen.  энэ бол миний үзэг.

       These are my friends Ben and Ken.  Эд нар миний найзууд Бен болон Кен.

• Хол байгаа зүйлийн талаар ярихдаа ганц тоон дээр-That  олон тоон дээр-Those ашиглана.  

жишээ нь: 

  That is my child.    Тэр бол миний хүү.

 Those are our school children.   Тэд нар манай сургуулийн  хүүхдүүд.

positive: Энгийн өгүүлбэр

       indicate   verb     object

       This         is            a pen.
       That         is            a book.
       These     are           pens.
       Those    are            books.

negative form: Үгүйсгэх хэлбэр
         indicate   verb    Not   object
         This          is          not        a pen.
         That         is           not        a book.
         These      are          not        pens.
        Those      are           not        books.

indicative pronouns-Заах төлөөний үгс

• Асуулт асуухдаа (am,is,are)-г Заах төлөөний үгийн өмнө авч асууна.

жишээ нь: 
       Is that your father's car?    тэр танай аавын машин уу?

• Харин асуултанд хариулахдаа Заах төлөөний үгсийг ашиглахгүй.
• биеийн төлөөний үгс болох  (he,she,it,we,they) ашиглана.

жишээ нь: 
   Are those Peter's books? Yes. They are.
Questions-Асуух хэлбэр
Verb       indicative   object

Is         this, that        a pen?
Are      these, those   a book?

examples:
This sweater is blue.
These watches are pretty.
This house is small.
These children are good.
That apple is sweet.
Those books are big.
That box is heavy.

Plural nouns- A regular nouns(олон тооны-Дүрмийн нэр үгс) and A irregular nouns(олон тооны-Дүрмийн бус нэр үгс)

• олон тооны нэр үгс үүсгэхдээ (-s) дагавар авч үүснэ.

book-books
computer-computers
magazine-magazines

• Нэр үгийн төгсгөл нь -s, -ss, -sh, -ch, x, -o байвал (es) авна.

bus-buses       dress-dresses    church-churches tomato-tomatoes

• зарим нэр үгийн төгсгөл нь (-o) байсан ч шууд (-s) дагавар авна.

photo-photos     radio-radios

• хэрвээ нэр үгийн төгсгөл нь гийгүүлэгчийн араас (-y) байвал (ies) болгон өөрчилнө.

lorry-lorries   country-countries   baby-babies
харин эгшиг үсгийн арааас (-y) байвал шууд (-s) авна.
boy-boys   toy-toys

• нэр үгийн төгсгөл нь (-f, -fe) байвал (ves) болгон өөрчилнө.

knife-knives   wolf-wolves leaf-leaves

Plural nouns- A irregular nouns(олон тооны-Дүрмийн бус нэр үгс)

• Дүрмийн бус нэр үгс нь дүрэмээ дагадаггүй харин ч гажих тохиолдол байдаг.

янз бүрийн аргаар олон тоо үүсгэдэг.  

child-children   foot-feet    mouse-mice person-people 

• зарим нэр үгс олон тоон дээр хувирдаггүй

one fish-three fish   one sheep-ten sheep 

example:

dictionaries   

games

 bananas 

goose-geese

  tooth-teeth 

 stories 

potatoes 

families 

cities

stars

universities

Англи хэлний ялгац гишүүн (Article Alndefine article of English)

Article Alndefine article буюу Тодорхой бус ялгац гишүүн


a, an зөвхөн ганц тоон дээр ашиглана.
-(a)-гийгүүлэгчээр эхэлсэн нэр үгийн өмнө авна.
а magazine, a zebra, a doctor
-(an)-г зөвхөн эгшигээр эхэлсэн нэр үгийн өмнө авна.
an alligator, an exercise, an octopus
харин нэр үгийн өмнө тэмдэг нэр байвал (a,an) тэмдэг нэрийн эхний үсгээс хамаарна.
an expensive car, a red umbrella, an ice cream гэх мэт
example:

 an orange

 an airplane

an axe

    a cat

    an owl

   a friend

   a notebook

   a board

   an egg

   a door

   a dictionary

   a map

an uncle

a teacher

a bicycle

a golden ring

Дахин тодорхойлогдсон оператор

     Дахин тодорхойлогдсон оператор гэдэг энгийн операторын объектын илэрхийлэлд ашиглахаар тодорхойлохыг хэлнэ.

 (+ - * / = <> += -= *= /= << >> == != <= >= ++ -- & ! && // [] () new Delete ) дахин тодорхойлох боломжтой.

Бичигдэх хэлбэр:

<Төрлийн нэр> оператор<тэмдэглэгээ>(параметр)

жишээ: Float operator+(teacher t1)

Оролт гаралтын оператор

OOstream & operator<<(ostream & Student s1)

OIstream & operator<<(isrteam & Student s1)

жишээ:1

class Student{

string name;

int age;

string aimag;

public:

  Student(string n, int a, string m)

{

 name=n; age=a; aimag=m;  }

 Student operator=(Student S1)

  {

 name=S1.name;

 age=S1.age;

 aimag=S1.aimag;

 return *this;

} friend ostream & operator<<(ostream & out ,Student S1)

 { out<<"\nner="<<S1.name;

  out<<"\nage="<<S1.age;

  out<<"\naimag="<<S1.aimag;

  return out;

  

   } 

};

main()

{ string n,m; int a,r,i;

cout<<"too oruulnauu=";

cin>>r;

for(i=0;i<=r;i++)

  cout<<"ner="; cin>>n;

  cout<<"nage="; cin>>a;

  cout<<"naimag="; cin>>m;

  Student S1(n, a, m);

  Student S2("",0,"");

  S2=S1;

  cout<<"S1"<<S1;

  cout<<"S2"<<S2;

}

жишээ:2

OClass Teacher{

Public:

Float salary;

Teacher operator+(teacher t1)

{Teacher t2;

T2.salary=salary+t1.salary;

Return t2;}

};

Main(){

Teacher t1,t2;

Cout<<t2;

Cout<<t1;

Template class and function

   Загвар нь 2 төрөлтэй.

• —         Функц ( алгоритмын боловсруулалт)
• —        Класс (обьектын боловсруулалт)

           Загвар функц 

•    Загвар функц дээр параметрийн төрөл тодорхойлох шаардлагагүй.
•       Загвар функц нь аргументийн утгыг тодорхойлдог.

Программын биеийг багасгах,кодчилох хэлбэрийг сайжруулахын тулд загвар функц ашигладаг . Бичигдэх хэлбэр:

Template<class T>

Max(T a, T b){

If(a>b) then

Return a;

Else

Return b;}

      Загвар класс

•          Загвар класс нь аргументийн утгыг       тодорхойлдог.
• —   Зарлалт нь template түлхүүр үгээр эхлэн           параметрийн  жагсаалт,классын нэр болон классын их бие болох зарлалтуудаас бүрдэнэ.
• —   Загвар класс дахь параметр нь  загвар функцийн параметрийн адил тодорхойлогдоно.
• —  Загвар классын тодорхой  тохиолдлын обьектыг үүсгэхдээ хэрэглэгч нь классын нэр параметрийн жагсаалтын утга болох өгөгдлүүдийг <> хаалтанд тодорхойлж өгнө.

Бичигдэх хэлбэр:

—Template<class T,int element>

   Stack<double,100>moon;

 (100 бүхэл тоон элементтэй stack классын  moon гэдэг обьект гэсэн үг)

Зарлагдах байдал:

—Найз функцүүд болон классууд нь загвар класс дотор зарлагдаж болно.

—If найз функц класс нь загвар байдлаар тодорхойлогддог бол тэдгээрийн бүхий л тохиолдлууд нь зарлагдсан загвар классынхаа найз нь байна.

Жишээ:1

—#include<iostream>

—#include<string.h>

—using namespace std;

—template<class t , class u>

—t getmin(t  a, u b){

—return(a<b) a:b;}

—main(){

—int i=10;

—int j=6;

—long l=4500;

—i=getmin(j,l);

—cout<<i<<endl;}

Жишээ:2

—using namespace std;

—template<class T >

—class Pair{

—T value1, value2;

—public:

—Pair(T first, T second){

—value1=first;

—value2=second;}

—getmax(void);};

—template<class T> Pair<T>::getmax(void){

—T retval;

—retval=value1>value2? value1:value2;

—return retval;}

—main(){

—Pair<int> myob(100,75);

—cout<<myob.getmax()<<endl;

—Pair<float>myob2(10.5,7.5);

—cout<<myob2.getmax()<<endl;

—Pair<long>myob3(1000,7500);

—cout<<myob3.getmax()<<endl;}

Бие дааж бодох бодлого:

—1. Хоёр тооны нийлбэрийг олох загвар функц ашиглан 4-н тооны нийлбэрийг олох программ зохио.

—2.5-н сурагчийн мэдээллийг гараас оруулж суралцаж буй ангиар нь өсөхөөр эрэмбэл.

—3.ЭММТ ангийн оюутнуудын хэрэглэж буй компьтерийн үзүүлэлтийг ихээс багаруу эрэмбэлэн хэвлэ.(Hard,cpu.ram)

Удамшил

Удамшил

}Удамшлыг дотор нь энгийн болон нийлмэл гэж 2 ангилдаг.

}Энэ удаад энгийн удамшлыг авч үзэх болно.

Энгийн удамшил

}  Энгийн удамшил гэдэг нь өмнө үүссэн нэг классаас шинэ класс удамшихыг хэлдэг.Өмнө үүссэн байсан буюу удамшуулсан классыг эх класс, удамшсан буюу шинээр үүссэн классыг удамшигч класс гэнэ.

}Удамшсан класс нь өөр классын эх класс байж болно.Өөрөөр хэлбэл удамшсан класс өөр классыг удамшуулж болно.Ийм байдлаар энгийн удамшлын шаталсан харьцааг авч үзэж болох ба энэ харьцааны класс бүр нэг л эх класстай байна.

Нэг классаас хэдэн ч класс удамшиж болно.

}Удамшсан класс нь өөрийн эх классаасаа гишүүн өгөгдлүүд ба гишүүн функцүүдийг өвлөнө.Харин байгуулагч функц ба устгагч функц удамшихгүй.Үүгээр ч барахгүй классын статик гишүүд болон найз функцууд удамшихгүй.

Удамшсан классыг зарлах

}Удамших хандалт нь эх классын гишүүдийн хандах эрхийн адилаар public, protected,   private байж болно.Мөн private хандах эрхтэй гишүүдийг protected юмуу public,  эсвэл protected хандах эрхтэй гишүүдийг public хандах эрхтэй болгож чадахгүй.

Удамшсан классыг тодорхойлохдоо классын нэрийн ард : тавьж эх классын нэрийг бичнэ.

}class Max:public Too {

}public:

} int avahArea()

}{ if (xtoo>ytoo)

}return xtoo;

}else

}return ytoo;

} }

}}; 

Бие дааж бодох бодлогууд:

1.      Мөнгө гэсэн классаас доллар гэсэн классыг удамшуулж  өөрийнхөө дансанд байгаа мөнгөн дүнг доллараар илэрхийл. Жич:Мөнгө классын гишүүн өгөгдөл нь дансан дахь мөнгө доллар классын гишүүн өгөгдөл нь ханш.

2.      Person гэсэн класс нь нэр, нас гэсэн гишүүн өгөгдөлтэй эндээс Ажилтан гэсэн классыг удамшуулж нэр, нас, мэргэжил, цалинг гараас авч хэвлэ.

friend class and friend function

Найз класс & Найз функц

Нэг класс нь нөгөө класстай найз,классууд бие биедээ найз буюу харилцан найз классууд гэсэн хоёр хэлбэртэй.

      Найз классуудын хувьд дараах онцлогуудтай.

qХэрэв олон найз классуудтай бол бүгдийг тоочих ёстой.

qКлассын найз класс нь уг классын private , protected гишүүдэд хандаж чадна.

qКласс өөрөө өөртэйгээ найз байж болохгүй.

qНайз класс нь классын өмнө , хойно хаана ч зарлагдсан байж болно.

Бичигдэх хэлбэр

class School1;     //Класс зарлаж байна.

class School2

{ private:

  char name;            //Найз класс нь энд зарлагдсан гишүүдэд             хандаж чадна.

  int  on;

  public:

void get()            //  Утга авдаг функц бөгөөд найз класс хандаж чадна.

   {

  cout<<"School name";

  cin>>name;

  cout<<"School year";

  cin>>on;

  }

  friend class School1;   //найз класс

};

Жишээ:

#include<iostream>

#include<string.h>

using namespace std;

classA;

class B;

class C

{                              char name;

  int on;

  public:

  void get()   {                   cout<<"School name";  cin>>name;

  cout<<"School year";  cin>>on;     }

  friend class B;    };

class A

{                              char name;

  int on;

  public:

  void get()

  {                              cout<<"School name";  cin>>name;

  cout<<"School year";  cin>>on;  }

  friend class B    };

class B

{                                 char name;

  int on;

  public:

  void get()

  {                                      cout<<"School name";

  cin>>name;

  cout<<"School year";

  cin>>on;    }

  friend class C;   };

int main(void)

{      A H;

H.get();  }

Ердийн найз функц гэдэг нь ямар нэгэн классын гишүүн биш функц класст найзаар зарлагдсан байхыг хэлдэг. Энэ функц нь класс объектын нууцлагдсан гишүүнд хандаж чадна. Зарлахдаа friend нөөц үгийн ард функцийн нэрийг бичиж өгнө.

Friend void Show()

Гишүүн найз функц

Классын гишүүн функц өөр классын найз функц байж болох ба ийм гишүүн функцийг

Найз гишүүн функц гэнэ.

Энэ функц нь өөрийн классын бүх гишүүдэд хандах эрхтэй байхаас гадна найз классынхаа бүх гишүүнд хандах эрхээр хангагдана.

Жишээ:

#include <iostream>

using namespace std;

class Tegsh;  // forward declaration

class Gurwaljin {

  int width, height;

public:

  Gurwaljin(int w = 1, int h = 1):width(w),height(h){}

  friend void display(Gurwaljin &, Tegsh &);

};

class Square {

  int side;

public:

  Tegsh(int s = 1):side(s){}

  friend void display(Gurwaljin &, Tegsh &);

};

void display(Gurwaljin &r, Tegsh &s) {

  cout << "Gurwaljin: " << r.width * r.height << endl;

  cout << "Tegsh: " << s.side * s.side << endl;

}

int main () {

  Gurwaljin rec(5,10);

  Tegsh sq(5);

  display(rec,sq);

  return 0;

}